اگر امروز بخواهید یک نرم‌افزار مبتنی بر هوش مصنوعی توسعه دهید، احتمال زیادی وجود دارد که با اصطلاح OpenAI-Compatible API روبه‌رو شوید.

بسیاری از ارائه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی ادعا می‌کنند API آن‌ها با OpenAI سازگار است.

ابزارهایی مانند Cline، Roo Code، Continue، LangChain، LlamaIndex و n8n نیز معمولاً از همین استاندارد پشتیبانی می‌کنند.

اما OpenAI-Compatible API دقیقاً چیست؟

چه تفاوتی با OpenAI API دارد؟

چرا تقریباً تمام پلتفرم‌های جدید از این استاندارد استفاده می‌کنند؟

و مهم‌تر از همه، این استاندارد چه مزیتی برای توسعه‌دهندگان و شرکت‌ها دارد؟

در این راهنمای جامع، به تمام این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم.

فهرست مطالب

• OpenAI-Compatible API چیست؟
• چرا این استاندارد ایجاد شد؟
• تفاوت OpenAI API و OpenAI-Compatible API
• مزایای OpenAI-Compatible API
• Base URL چیست؟
• چگونه تنها با تغییر Base URL ارائه‌دهندۀ API را تغییر دهیم؟
• چه ابزارهایی از این استاندارد پشتیبانی می‌کنند؟
• نمونه‌کدها
• اشتباهات رایج
• معرفی درواره
• پرسش‌های متداول

OpenAI-Compatible API چیست؟

OpenAI-Compatible API به APIهایی گفته می‌شود که ساختار درخواست‌ها و پاسخ‌های آن‌ها با API رسمی OpenAI سازگار است.

به بیان ساده، اگر نرم‌افزار شما برای OpenAI API نوشته شده باشد، معمولاً می‌توانید بدون بازنویسی کدها و تنها با تغییر چند تنظیم ساده، آن را به یک سرویس دیگر متصل کنید.

در بیشتر موارد، کافی است فقط این دو مقدار را تغییر دهید:

• Base URL
• API Key

تمام منطق برنامه، درخواست‌ها و پاسخ‌ها بدون تغییر باقی می‌ماند.

به همین دلیل، OpenAI-Compatible API به یکی از مهم‌ترین استانداردهای دنیای هوش مصنوعی تبدیل شده است.

OpenAI-Compatible دقیقاً به چه معناست؟

وقتی یک ارائه‌دهنده اعلام می‌کند API او با OpenAI سازگار است، معمولاً منظور این است که:

• ساختار Endpointها مشابه OpenAI است.
• قالب Requestها مشابه OpenAI است.
• قالب Responseها مشابه OpenAI است.
• روش احراز هویت مشابه OpenAI است.
• کتابخانه‌های OpenAI بدون تغییرات اساسی قابل استفاده هستند.

این سازگاری باعث می‌شود توسعه‌دهندگان بتوانند بین ارائه‌دهندگان مختلف جابه‌جا شوند، بدون اینکه مجبور به بازنویسی بخش بزرگی از کدهای خود باشند.

چرا OpenAI API به استاندارد صنعت تبدیل شد؟

چند سال پیش، هر شرکت API اختصاصی خود را طراحی می‌کرد. این موضوع باعث می‌شد توسعه‌دهندگان برای استفاده از هر سرویس، کدهای متفاوتی بنویسند و با مستندات جدیدی آشنا شوند.

با گسترش استفاده از APIهای OpenAI، بسیاری از کتابخانه‌ها، ابزارها و فریم‌ورک‌ها بر اساس ساختار آن توسعه یافتند. در نتیجه، این ساختار به یک استاندارد عملی در اکوسیستم هوش مصنوعی تبدیل شد.

امروزه بسیاری از ارائه‌دهندگان، به جای طراحی API کاملاً متفاوت، از همین استاندارد پیروی می‌کنند تا کاربران بتوانند با کمترین تغییر، از سرویس آن‌ها استفاده کنند.

عالی. حالا وارد بخشی می‌شویم که این مقاله را از مقالات ترجمه‌ای و سطحی متمایز می‌کند.

چرا OpenAI-Compatible API به وجود آمد؟

برای درک اهمیت OpenAI-Compatible API باید کمی به عقب برگردیم.

چند سال پیش، هر شرکت فعال در حوزۀ هوش مصنوعی API مخصوص به خود را طراحی می‌کرد.

برای مثال:

• ساختار درخواست‌ها متفاوت بود.
• روش احراز هویت متفاوت بود.
• قالب پاسخ‌ها متفاوت بود.
• Endpointها نام‌های متفاوتی داشتند.
• کتابخانه‌های اختصاصی لازم بود.

در نتیجه اگر توسعه‌دهنده می‌خواست از یک سرویس به سرویس دیگری مهاجرت کند، معمولاً مجبور می‌شد بخش قابل توجهی از برنامه را بازنویسی کند.

این مشکل با رشد سریع مدل‌های هوش مصنوعی بزرگ‌تر شد.

امروزه صدها مدل مختلف از ده‌ها شرکت ارائه می‌شوند.

اگر هر کدام API متفاوتی داشتند، توسعۀ نرم‌افزار تقریباً غیرممکن می‌شد.

به همین دلیل، بسیاری از شرکت‌ها تصمیم گرفتند از ساختار API شرکت OpenAI پیروی کنند.

OpenAI API چگونه به استاندارد صنعت تبدیل شد؟

OpenAI اولین شرکتی نبود که API هوش مصنوعی ارائه کرد، اما یکی از نخستین شرکت‌هایی بود که API خود را به‌صورت گسترده در اختیار توسعه‌دهندگان قرار داد.

به مرور زمان:

• هزاران کتابخانه بر اساس آن ساخته شدند.
• فریم‌ورک‌های مختلف از آن پشتیبانی کردند.
• ابزارهای برنامه‌نویسی از همان ساختار استفاده کردند.
• آموزش‌ها و نمونه‌کدهای فراوانی منتشر شد.

در نتیجه، ساختار OpenAI API به یک استاندارد عملی (De facto Standard) در صنعت تبدیل شد.

امروزه بسیاری از ابزارهای محبوب توسعه فقط کافی است از OpenAI-Compatible API پشتیبانی کنند تا بتوانند با ده‌ها ارائه‌دهندۀ مختلف کار کنند.

OpenAI API و OpenAI-Compatible API چه تفاوتی دارند؟

این دو مفهوم معمولاً با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند.

در حالی که تفاوت مهمی دارند.

به بیان ساده:

هر OpenAI API، یک OpenAI-Compatible API است.

اما هر OpenAI-Compatible API لزوماً متعلق به OpenAI نیست.

OpenAI-Compatible دقیقاً چه چیزهایی را استاندارد می‌کند؟

وقتی می‌گوییم یک API با OpenAI سازگار است، معمولاً منظور سازگاری در چند بخش اصلی است.

ساختار Endpointها

برای مثال:

/v1/chat/completions

یا

/v1/models

این Endpointها در بسیاری از سرویس‌ها مشابه هستند.

ساختار Request

نمونه‌ای ساده:

{
  "model": "gpt-5.5",
  "messages": [
    {
      "role": "user",
      "content": "سلام"
    }
  ]
}

در بیشتر APIهای سازگار، همین ساختار استفاده می‌شود.

ساختار Response

پاسخ نیز معمولاً ساختاری مشابه دارد.

برای مثال:

{
  "choices": [
    {
      "message": {
        "role": "assistant",
        "content": "سلام!"
      }
    }
  ]
}

به همین دلیل برنامه لازم نیست برای هر ارائه‌دهنده منطق متفاوتی داشته باشد.

روش احراز هویت

اغلب APIهای سازگار از همان Header استفاده می‌کنند.

Authorization: Bearer API_KEY

بنابراین تغییر سرویس بسیار ساده خواهد بود.

مهم‌ترین مزایای OpenAI-Compatible API

۱. مهاجرت آسان

فرض کنید امروز از یک ارائه‌دهنده استفاده می‌کنید.

شش ماه بعد تصمیم می‌گیرید سرویس دیگری را انتخاب کنید.

اگر هر دو از استاندارد OpenAI-Compatible استفاده کنند، معمولاً لازم نیست کل پروژه را بازنویسی کنید.

۲. آزادی انتخاب

به جای وابستگی به یک شرکت، می‌توانید از میان صدها مدل مختلف انتخاب کنید.

این موضوع باعث می‌شود:

• بهترین کیفیت را انتخاب کنید.
• هزینه را کاهش دهید.
• در صورت قطعی سرویس، ارائه‌دهنده را تغییر دهید.

۳. استفاده از ابزارهای موجود

بسیاری از ابزارهای محبوب از همین استاندارد استفاده می‌کنند.

برای مثال:

• Cline
• Roo Code
• Continue
• OpenCode
• Aider
• LangChain
• LlamaIndex
• n8n
• Zed

در نتیجه، کافی است Base URL و API Key را تنظیم کنید.

۴. کاهش هزینه توسعه

اگر مجبور باشید برای هر ارائه‌دهنده کد جداگانه بنویسید، هزینه توسعه و نگهداری پروژه افزایش می‌یابد.

اما با OpenAI-Compatible API یک کد می‌تواند با سرویس‌های مختلف کار کند.

۵. آینده‌نگری

بازار هوش مصنوعی با سرعت زیادی تغییر می‌کند.

مدل‌هایی که امروز بهترین هستند، ممکن است چند ماه دیگر جای خود را به مدل‌های جدید بدهند.

اگر برنامه بر اساس OpenAI-Compatible API طراحی شده باشد، مهاجرت به مدل‌های جدید بسیار ساده‌تر خواهد بود.

Base URL چیست؟

یکی از مفاهیم مهم در OpenAI-Compatible API، Base URL است.

Base URL آدرس اصلی API است که تمام درخواست‌ها به آن ارسال می‌شوند.

برای مثال:

https://api.example.com/v1

وقتی برنامه درخواستی مانند:

/chat/completions

ارسال می‌کند، این مسیر به Base URL اضافه می‌شود.

نتیجه:

https://api.example.com/v1/chat/completions

به همین دلیل، در بسیاری از پروژه‌ها تنها با تغییر Base URL می‌توان ارائه‌دهندۀ API را تغییر داد، بدون آنکه ساختار درخواست‌ها یا منطق برنامه تغییر کند.

آیا همیشه فقط Base URL تغییر می‌کند؟

در بسیاری از موارد، بله؛ اما نه همیشه.

گاهی ممکن است تفاوت‌هایی نیز وجود داشته باشد، مانند:

• نام برخی مدل‌ها
• قابلیت‌های اختصاصی
• پارامترهای اضافی
• محدودیت‌های خاص
• نسخه‌های متفاوت API

به همین دلیل، اگرچه استاندارد OpenAI-Compatible سازگاری بسیار خوبی ایجاد می‌کند، اما بهتر است مستندات هر ارائه‌دهنده را نیز بررسی کنید.

عالی. این بخش مهم‌ترین قسمت مقاله برای تبدیل خواننده به کاربر درواره است، چون از مفاهیم وارد کاربرد عملی می‌شویم.

چگونه از OpenAI-Compatible API استفاده کنیم؟

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این استاندارد این است که برای استفاده از آن، معمولاً نیازی به یادگیری API جدید ندارید.

اگر قبلاً با OpenAI API کار کرده باشید، در بیشتر موارد کافی است:

• Base URL را تغییر دهید.
• API Key جدید را وارد کنید.
• در صورت نیاز، نام مدل را تغییر دهید.

بقیۀ کد تقریباً بدون تغییر باقی می‌ماند.

همین ویژگی باعث شده مهاجرت بین سرویس‌های مختلف بسیار ساده‌تر شود.

مراحل اتصال به یک OpenAI-Compatible API

فرایند معمولاً شامل چند مرحلۀ ساده است:

۱. دریافت API Key

پس از ایجاد حساب کاربری، یک کلید API دریافت می‌کنید.

این کلید برای احراز هویت تمام درخواست‌های شما استفاده می‌شود.

۲. تنظیم Base URL

هر ارائه‌دهنده یک Base URL اختصاصی در اختیار شما قرار می‌دهد.

برای مثال:

https://api.example.com/v1

۳. انتخاب مدل

بسته به نیاز خود، مدل مناسب را انتخاب می‌کنید.

برای مثال:

• GPT 5.5
• Claude
• Gemini
• Qwen
• DeepSeek
• FLUX
• Kling

۴. ارسال درخواست

درخواست از طریق Endpoint مناسب ارسال می‌شود.

برای مثال:

POST /chat/completions

۵. دریافت پاسخ

پاسخ معمولاً به همان ساختاری که در OpenAI API وجود دارد بازگردانده می‌شود.

نمونه کد Python

اگر از کتابخانۀ رسمی OpenAI استفاده می‌کنید، معمولاً کافی است Base URL را تغییر دهید.

from openai import OpenAI

client = OpenAI(
    api_key="YOUR_API_KEY",
    base_url="https://api.example.com/v1"
)

response = client.chat.completions.create(
    model="gpt-5.5",
    messages=[
        {
            "role":"user",
            "content":"سلام"
        }
    ]
)

print(response.choices[0].message.content)

همین ساختار برای بسیاری از سرویس‌های سازگار با OpenAI نیز قابل استفاده است.

نمونه کد JavaScript

import OpenAI from "openai";

const client = new OpenAI({
    apiKey: process.env.API_KEY,
    baseURL: "https://api.example.com/v1"
});

const response = await client.chat.completions.create({
    model: "gpt-5.5",
    messages: [
        {
            role: "user",
            content: "سلام"
        }
    ]
});

console.log(response.choices[0].message.content);

نمونه cURL

curl https://api.example.com/v1/chat/completions \
-H "Authorization: Bearer YOUR_API_KEY" \
-H "Content-Type: application/json" \
-d '{
  "model":"gpt-5.5",
  "messages":[
    {
      "role":"user",
      "content":"سلام"
    }
  ]
}'

نمونه PHP

$response = $client->chat()->create([
    'model' => 'gpt-5.5',
    'messages' => [
        [
            'role' => 'user',
            'content' => 'سلام'
        ]
    ]
]);

نمونه Laravel

$response = Http::withToken(env('AI_API_KEY'))
    ->post(env('AI_BASE_URL').'/chat/completions', [
        'model' => 'gpt-5.5',
        'messages' => [
            [
                'role' => 'user',
                'content' => 'سلام'
            ]
        ]
    ]);

اگر از یک API سازگار با OpenAI استفاده کنید، معمولاً همین کدها بدون تغییرات اساسی قابل استفاده هستند.

چه ابزارهایی از OpenAI-Compatible API پشتیبانی می‌کنند؟

یکی از دلایل محبوبیت این استاندارد، پشتیبانی گستردۀ ابزارهای توسعه از آن است.

از جمله:

• Cline
• Roo Code
• Continue
• OpenCode
• Aider
• LangChain
• LlamaIndex
• n8n
• Zed
• بسیاری از ویرایشگرها و فریم‌ورک‌های دیگر

در اغلب این ابزارها کافی است Base URL و API Key را وارد کنید تا بتوانید از مدل‌های مختلف استفاده کنید.

اشتباهات رایج هنگام استفاده از OpenAI-Compatible API

اگرچه این استاندارد استفاده از API را بسیار ساده کرده است، اما برخی اشتباهات رایج می‌توانند باعث بروز خطا شوند.

فرض کردن اینکه تمام قابلیت‌ها یکسان هستند

اگرچه ساختار API مشابه است، اما ممکن است همه مدل‌ها از تمام قابلیت‌ها مانند Vision، Function Calling یا Structured Output پشتیبانی نکنند.

انتخاب نادرست مدل

ممکن است کدی که برای یک مدل نوشته شده است، با نام مدل دیگری اجرا نشود.

همیشه از نام دقیق مدل استفاده کنید.

قرار دادن API Key در Frontend

یکی از رایج‌ترین اشتباهات، قرار دادن کلید API در کد سمت کاربر است.

تمام درخواست‌ها باید از طریق Backend ارسال شوند تا کلید API محرمانه بماند.

نادیده گرفتن محدودیت نرخ درخواست

بیشتر سرویس‌ها محدودیت‌هایی برای تعداد درخواست در واحد زمان دارند.

در پروژه‌های پرترافیک بهتر است از صف درخواست (Queue)، Retry و مدیریت خطا استفاده کنید.

OpenAI-Compatible API و درواره

یکی از مزیت‌های اصلی درواره، ارائۀ یک API سازگار با OpenAI برای دسترسی به صدها مدل هوش مصنوعی است.

به این معنا که اگر ابزار، کتابخانه یا برنامۀ شما از OpenAI-Compatible API پشتیبانی کند، معمولاً تنها با تنظیم Base URL و API Key درواره می‌توانید از مدل‌های مختلف استفاده کنید.

این رویکرد چند مزیت مهم دارد:

• یک API به‌جای چندین API متفاوت
• یک API Key برای دسترسی به مدل‌های مختلف
• امکان تغییر مدل بدون بازنویسی کد
• مدیریت متمرکز مصرف و هزینه
• سازگاری با ابزارها و فریم‌ورک‌های محبوب

در نتیجه، توسعه‌دهندگان می‌توانند به‌جای درگیر شدن با تفاوت APIهای گوناگون، روی ساخت محصول خود تمرکز کنند.

پرسش‌های متداول

آیا OpenAI-Compatible API متعلق به OpenAI است؟

خیر. این اصطلاح به APIهایی اشاره دارد که از ساختار OpenAI پیروی می‌کنند، اما ممکن است توسط شرکت‌های دیگری ارائه شوند.

آیا با تغییر Base URL همیشه می‌توان ارائه‌دهندۀ API را عوض کرد؟

در بسیاری از موارد بله، اما ممکن است تفاوت‌هایی مانند نام مدل‌ها یا برخی قابلیت‌های اختصاصی وجود داشته باشد.

آیا OpenAI-Compatible API فقط برای مدل‌های زبانی است؟

خیر. بسیاری از ارائه‌دهندگان همین استاندارد را برای مدل‌های تولید تصویر، تولید صوت، Embedding و سایر قابلیت‌ها نیز به کار می‌برند.

آیا ابزارهایی مانند Cline یا LangChain از این استاندارد پشتیبانی می‌کنند؟

بله. بسیاری از ابزارهای محبوب توسعۀ هوش مصنوعی از OpenAI-Compatible API پشتیبانی می‌کنند و امکان اتصال به ارائه‌دهندگان مختلف را فراهم می‌سازند.

جمع‌بندی

OpenAI-Compatible API یکی از مهم‌ترین استانداردهای اکوسیستم هوش مصنوعی است. این استاندارد به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد بدون وابستگی به یک ارائه‌دهندۀ خاص، از مدل‌ها و سرویس‌های مختلف با کمترین تغییر در کد استفاده کنند.

در عمل، این یعنی مهاجرت ساده‌تر، انعطاف‌پذیری بیشتر، کاهش هزینه‌های توسعه و سازگاری با ابزارها و فریم‌ورک‌های محبوب.

برای کسب‌وکارها نیز استفاده از یک API سازگار با OpenAI که دسترسی به مدل‌های متنوع را از طریق یک نقطۀ اتصال فراهم کند، می‌تواند پیچیدگی توسعۀ نرم‌افزار را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد و مسیر استفاده از هوش مصنوعی را ساده‌تر کند.